bio

Nhịp sinh học ngày đêm (circadian)

Một nhịp sinh học tự dao động với chu kỳ xấp xỉ - nhưng gần như không bao giờ đúng bằng - một ngày. Tên gọi đến từ tiếng Latin *circa diem*, "khoảng một ngày", và chữ "khoảng" ấy chính là điểm cốt lõi. Nhịp này không phải phản ứng trước ánh sáng: nó được sinh ra từ bên trong cơ thể và vẫn tiếp tục chạy trong bóng tối hoàn toàn, như nhà thiên văn de Mairan phát hiện năm 1729 khi đóng một cây trinh nữ vào tủ kín mà lá vẫn xòe ra mỗi sáng. Một nhịp sinh học ngày đêm thực sự phải hội đủ ba điều: tự dao động khi không có tín hiệu ngoài, chỉnh được theo tín hiệu môi trường, và giữ nguyên chu kỳ khi nhiệt độ thay đổi.