concept

Lớp biên hành tinh

Tầng thấp nhất của khí quyển, dày chừng 1–2 km, nơi ma sát bề mặt và xáo trộn rối chi phối mọi thứ — khác hẳn khí quyển tự do bên trên, nơi gió gần như đã quên mất mặt đất tồn tại. Ngay sát bề mặt, tốc độ gió tăng theo hàm logarit của độ cao, vì các mấu nhấp nhô của địa hình và tán cây kéo lùi dòng khí; nhờ đó chỉ cần biết độ nhám bề mặt là ta suy ra được profile gió. Ban đêm mặt đất nguội nhanh, đối lưu tắt và lớp biên co lại chỉ còn vài trăm mét, khiến lớp khí vừa được giải phóng phía trên trượt tự do thành một dòng tia tầng thấp ban đêm — có thể mạnh gấp đôi gió ban ngày ở cùng độ cao.