concept

Dưỡng chất giới hạn

Nguyên tố hiếm nhất so với nhu cầu của sinh vật, và vì thế là thứ quyết định một hệ sinh thái có thể sản xuất bao nhiêu — bất kể mọi dưỡng chất khác dư dả đến đâu. Đây là định luật cực tiểu của Liebig: cây không lớn theo tổng lượng thức ăn mà theo món thiếu nhất. Trên thang thời gian ngắn, nitơ thường là kẻ giới hạn trực tiếp; nhưng qua hàng nghìn năm thì phốt pho mới là kẻ giới hạn tối hậu, bởi thiếu nitơ luôn mở ra một ngách sinh thái cho vi khuẩn cố định đạm lấp vào, còn thiếu phốt pho thì không có lối thoát nào tương đương — không sinh vật nào rút được phốt pho từ không khí.