bio

Sinh vật hóa dưỡng vô cơ tự dưỡng

Vi khuẩn hay archaea tự tổng hợp chất hữu cơ từ CO₂ mà không dùng một photon nào, lấy năng lượng từ việc oxy hóa các hợp chất vô cơ đã bị khử: hydro sulfide, methane, hydro phân tử hay sắt hai. Riêng phản ứng oxy hóa sulfide đã giải phóng gần 800 kJ/mol, đủ để chạy chu trình Calvin hoặc rTCA và dựng nên một nền kinh tế sản xuất sơ cấp hoàn chỉnh. Đây là nền của các hệ sinh thái miệng phun thủy nhiệt — nơi giun ống *Riftia* không có ruột, chỉ nuôi vi khuẩn cộng sinh trong một cơ quan nội tại — và là lý do phát hiện năm 1977 ở rãnh Galápagos đã viết lại quan niệm về nơi sự sống có thể tồn tại.