concept

Chuyển pha

Sự thay đổi đột ngột, về chất, trong trạng thái của một hệ khi một thông số điều khiển vượt qua một giá trị tới hạn — như nước hóa đá ở đúng 0°C. Khác với một thay đổi từ tốn, chuyển pha có một điểm gãy sắc: ngay dưới điểm đó hệ là một loại vật chất, ngay trên đó là một loại khác hẳn, không có vùng đệm. Khái niệm này vượt xa vật lý nhiệt: sự vỡ vụn của một mạng lưới tại ngưỡng thẩm thấu là một chuyển pha thực thụ, đúng theo nghĩa toán học sâu xa nhất — vì thế một mạng không "yếu dần" mà sống sót gần như nguyên vẹn rồi sụp đổ toàn bộ chỉ trong một khoảnh khắc.